2018 yılında ABD’nin Kaliforniya eyaletinde yaşayan 61 yaşındaki Earl Maddox, bahçesinde çit tamir ederken toprağın altında paslanmış bir teneke kutu buldu.
Kutunun içinden çıkan altın sikkelerin değeri yaklaşık 12 milyon dolar olsa da bu servet, beraberinde yüksek vergi yükünü de beraberinde getirdi.
Maddox, ilk kutuyu bulduktan sonra metal dedektörüyle arama yaptı ve arazisinde 6 kutu daha keşfetti. Toplamda 7 kutuda 1.612 altın sikke vardı. Çoğu 1850-1894 yılları arasında basılan bu paralar, nadirlikleri ve iyi korunmuş olmaları nedeniyle koleksiyoncular için büyük değer taşıyordu.
Altınları önce gizledi, ardından yasal durumunu araştırdı
Maddox, keşfini ilk aşamada eşi dışında kimseyle paylaşmadı. Haberin yayılmasıyla arazisinin hazine avcılarının akınına uğramasını ve çevresinden para isteyenlerin çıkmasını istemiyordu. Bu nedenle sikkeleri evindeki derin dondurucuda, donmuş etlerin altında sakladı.
Satışa geçmeden önce altınların yasal sahibinin kim olduğunu ve ne kadar vergi ödemesi gerekeceğini öğrenmesi gerekiyordu. Bir avukata başvurarak arazinin tapu kayıtlarını inceletti. Yapılan incelemede, sikkeler üzerinde hak iddia edebilecek başka bir kişi bulunmadığı sonucuna vardı.
Vergi yükünü azaltmak için uzmanlardan yardım aldı
ABD’deki vergi kuralları, bulunan hazinelerin değerini gelir olarak değerlendirebiliyor. Bu nedenle Maddox’un, sikkeleri henüz satmamış olsa bile bulduğu yıl üzerinden vergi yükümlülüğü doğabilecekti.
İlk tahminlerde hazinenin değeri 12 milyon dolar olarak belirtilse de Maddox, bağımsız bir madeni para uzmanından profesyonel değerleme raporu aldı. Sikkelerin durumu, nadirliği ve toplu satışın piyasa üzerindeki etkisi dikkate alındı. Sonuçta hazinenin vergiye esas değeri 5,1 milyon dolar olarak belirlendi.
Maddox, ödemesi gereken vergiyi karşılamak için sikkelerin bir bölümünü teminat göstererek kredi kullandı. Böylece vergi borcunu ödemek için koleksiyonun tamamını aceleyle elden çıkarmak zorunda kalmadı.
Sikkeleri tek tek satarak piyasayı takip etti
Maddox’un en önemli tercihi, altınları toplu halde satışa çıkarmamak oldu. Çok sayıda benzer sikkenin aynı anda piyasaya sürülmesinin fiyatları düşürebileceğini düşünerek satışları yıllara yaydı. 2019’da ilk sikkelerden biri açık artırmada 14 bin dolara satıldı. Sonraki yıllarda da farklı müzayede evleri aracılığıyla satışlar sürdürüldü. Nadir bir sikkenin 2021’de 1,1 milyon dolara alıcı bulması, koleksiyonun değerini ortaya koyan örneklerden biri oldu.
Satışları zamana yaymak, Maddox’un gelirini yıllara bölmesine ve vergi planlamasını buna göre yapmasına yardımcı oldu. Ayrıca Kaliforniya’dan Nevada’ya taşınarak eyalet gelir vergisi bakımından da farklı bir vergi düzenine geçti.
Bazı altınları müzeye bağışladı
Maddox, 2022 yılında koleksiyonundaki 12 nadir sikkeyi bir müzeye bağışladı. Yaklaşık 850 bin dolar değerindeki bu bağışın hem tarihi eserlerin sergilenmesine katkı sağlaması hem de yürürlükteki kurallar çerçevesinde vergi avantajı sunması amaçlandı.
Ailesinin geleceğini de planlayan Maddox, yaklaşık 200 sikkeyi torunlarına bırakmak üzere ayırdı. Böylece bütün koleksiyonu satmak yerine bir bölümünü gelecek nesiller için korumayı tercih etti.
2025 yılına gelindiğinde sikkelerin satışlarından yaklaşık 10 milyon dolar gelir elde edildiği aktarıldı.
